طول مطالعه: 5 دقیقه

-(2022)

در ارتباط با موضوع صادرات گاز و نقش آن در ارتقای امنیت ملی کارهای تحقیقاتی گستردهای انجام نشده است؛ با این وصف در ادامه به برخی از مرتبطترین آنها اشاره میشود. اگر تلفیق این دو موضوع مهم یعنی افزایش صادرات گاز و برداشت صیانتی از منابع در بخش نفت و گاز در نظر گرفته شود، باید ابتدا سراغ راهبرد تزریق گاز به مخازن نفتی برای افزایش نرخ برداشت از آنها برویم. در حال حاضر باید به این نکته توجه جدی داشته باشیم که به هر اندازه به حجم صادرات گاز در بازار افزوده شود، به همان اندازه تهدیدی برای قیمت نفت صادراتی در بازار ایجاد میشود؛ زیرا این دو در بخشهای مختلف مصرف در بازارهای وارداتی (نظیر صنعتی و تجاری و نیروگاهی) قابلیت جایگزینی دارند.

کرونا در ۲۳ شهریور ۱۴۰۱
از طرفی چشمانداز تقاضای گاز عراق از ایران تا حدود 2020 م است و انتظار میرود با توسعه و ثمردهی سرمایهگذاری در بخش بالادستی نفت و گاز، این کشور از واردات گاز تا 2020 بینیاز شود. بنابراین با فرض سرمایهگذاری جدید و با هزینه افزونتر در جهت توسعه زیرساختهای توسط ایران، ورود به جنگ قیمتی با این کشور به راحتی امکانپذیر نخواهد بود. در نتیجه بازارهای عمده واردات گاز (چه به صورت خط لوله و چه به صورت ) شامل اتحادیه اروپا و منطقه آسیاـ پاسفیک است.​​​​!

براساس آمار این منبع، در سال 2014 آلمان بزرگترین واردکننده گاز از طریق خط لوله بوده است. در جدول 8 به بزرگترین واردکنندگان گاز از طریق خط لوله در 2014 اشاره شده است. چین نیز 80 درصد واردات گاز خود از طریق خط لوله را از مبدأ ترکمنستان انجام میدهد. غیر از روسیه که به تازگی درگیر برخی مسائل نظامی و تنشهای منطقهای شده، بقیه مبادی صادراتی از ثبات سیاسی و نظامی مناسبی برخوردارند و به عبارت دیگر، امنیت عرضه گاز از طریق خط لوله برای عمده واردکنندگان در سطح بالایی قرار دارد.

واردات خودرو آزاد شد در جدول 3 وضعیت تولید گاز بین عمده تولیدکنندگان در سال 2014 آمده است. در جدول 15 به میزان تقاضا و درصد تغییر تقاضای انرژی بین سالهای 2011 تا 2035 برای برخی کشورها و مناطق اشاره میشود. آیا میزان ثبات و پایداری این کشورها میتواند رافع یا تقلیلدهنده تهدیدهای نظامی یا اقتصادی تحمیلی از جانب دول متخاصم باشد؟ به منظور ارائه پاسخ، باید صادرات گاز را از ابعاد مختلف مربوط به جانب تقاضا و کشورها و مناطق بالقوه صادراتی نظیر اروپای شرقی و مرکزی، اروپای غربی، چین، هند، پاکستان، کشورهای حاشیه خلیج فارس و آسیای جنوب شرقی، همچنین از منظر رقبای بالفعل در بازارهای بالقوه نظیر روسیه، قطر، هاب گازی آسیاـ پاسفیک و هاب گازی شمال و غرب آفریقا و در نهایت از منظر هزینهـ فرصتهای اقتصادی صادرات آن مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.  ​​​!

ولادیمیر پوتین اینستا با این حال حدود 50 درصد صادرات قطر به جنوب شرق آسیا نظیر تایوان، کره جنوبی و ژاپن است (, 2015). به نظر میرسد استراتژی قطر سهمی از بازار به جای حداکثر سودآوری باشد. به منظور پوشش تقاضای پیشبینیشده بلندمدت، این کشور به روند واردات گاز در قالب و خطوط لوله از کشورهای همسایه ادامه خواهد داد. این کشور تولید 6.8 میلیارد مترمکعب گاز شیل در سال 2015 را هدفگذاری کرده که معادل 5.5 درصد از تولید در سال 2013 است.

کرونا در مازندران
از طرفی ایران تنها کشوری است که در آینده نزدیک میتواند تعادل موجود در بازار گاز را که در آن به میزان تقاضا، عرضه صورت میگیرد، با عرضه بیش از حد خود به هم بریزد. عمده واردکنندگان منطقه نظیر کره جنوبی و ژاپن میتوانند عرضهکنندگان خود را تنوع بخشند و وابستگی خود را به عرضه از کشورهای جنوب شرق آسیا کاهش دهند. یا در بخش سیاسی و نظامی ذیل مقوله دستگاه امنیتی موضوعاتی نظیر درگیریهای داخلی، گسترش ارتشهای کوچک، اعتراضات و شورشها، بمبگذاری، زندانیان سیاسی، مرگ و میر ناشی از درگیریها و کودتاهای نظامی مد نظر قرار میگیرد.

خودرو ملی عربستان

به نظر میرسد از آنجا که در جانب تقاضا محاسبات دقیقی صورت نگرفته و سرمایهگذاری پیشبینیشده در بخش تولید نیز تماماً تحقق نیافته، این مسئله واقع شده است. به دنبال بحران عرضه گاز در سال 2009، بهبودهایی در زمینه ایجاد امنیت عرضه گاز به اتحادیه اروپا صورت گرفته است. در این صورت راهبرد این کشور استفاده ازمنطقه خلیج فارس در مرزهای غربی این کشور است. البته باید به این نکته توجه کرد که عمده شهرهای صنعتی این کشور در شرق کشور و مجاورت کشورهای جنوب شرق آسیاست.

برای مثال قابلیت کشور در صادرات گاز را با فرض افتتاح فازهای پارس جنوبی بین 150 تا 200 میلیون مترمکعب در روز (بین 54 تا 73 میلیارد متر مکعب سالانه) متغیر دانستهاند. ـ راهبرد افزایش امنیت اقتصادی و ارتقای سطح مقاومت و دفاع اقتصادی با کمک گاز طبیعی کدام است؟ به منظور حفظ فشار مخزن روشهایی مطرح شده است. در عین حال ترمینالهای بازِ تبدیل گاز مایع به گاز نه تنها در کشورهای مصرفکننده و بدون ذخایر گاز، بلکه در کشورهای تولیدکننده به خصوص اندونزی و مالزی یافت میشود که این مسئله به علت پراکندگی جزایر و عدم مزیت انتقال گاز از طریق لوله در آنهاست.

کشورهای ایران، قطر و ترکمنستان تفاوت معناداری در سهم ذخایر و تولید جهانی دارند. همانطور که مشاهده میشود، مصارف خانگی گاز در ایران بیشتر از میانگین جهانی است، در حالی که در بخش تولید برق استفاده از گاز در ایران پایینتر از میانگین جهانی است. سه تعریف از جنگ اقتصادی از گذشته تا حال شده است. از همین رو، روسیه هیچ تمایلی به عضویت کشورهای آسیای مرکزی در مجمع گاز ندارد. ـ تکلیف، عاطفه (1392)، «ساختار مجمع کشورهای صادرکننده گاز: عدم تجانس اعضا و معیارهای رتبهبندی آنها در اثرگذاری بر بازار گاز»، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، پاییز.  &;​.

برویم، بیشک این کار به معنای هدر دادن منابع ملی و اقدامی ضد اقتصاد مقاومتی خواهد بود. براساس این توافقنامه، هزینه تحویل گاز در مرز پاکستانـ هند حدود 13 دلار در هر میلیون خواهد بود. در ادامه به عملکرد فعالان اصلی بازار گاز در سال 2014 میپردازیم. عرضهکنندگان منطقه آسیاـ پاسفیک نیز به علت نزدیکی به بازار جنوب شرق آسیا نسبت به ایران مزیت آشکار دارند. , . (2013), : ? (), , .

آخرین بروزرسانی در: