طول مطالعه: 4 دقیقه

اسماعیل­نیا (1378) در مطالعه­ای به برآورد توابع تقاضای سوخت­های بنزین، نفت گاز در بخش حملونقل جاده­ای پرداخته است.این مطالعه ضمن بررسی مبانی نظری توابع تقاضای انرژی، تابع تقاضای سوخت را در بخش حملونقل زمینی در فرم لگاریتمی به صورت تابعی از قیمت واقعی سوخت، تولید ناخالص داخلی، موجودی وسایل نقلیه، متوسط عمر خودروها و جمعیت تصریح می­کند. بر اساس تئوری اقتصاد خرد، تقاضای یک کالا تابعی از عوامل مختلف است که جهت بررسی این عوامل، یکی از آنها را مدنظر قرار داده و بقیه­­ عوامل ثابت در نظر گرفته می­شوند تا رابطه­ تک­تک عوامل با مقدار تقاضای کالای موردنظر مشخص گردد.تقاضای یک کالا تابعی است از قیمت آن کالا، قیمت کالاهای مکمل، قیمت کالاهای جانشین، درآمد و عوامل دیگری که برای هر کالا با توجه به خصوصیات آن کالا در نظر گرفته می­شود.

مسکن ملی اصفهان نتایج نشان می­دهد که خودرو و درآمد ملی و بهویژه جمعیت، متغیرهای بسیار تأثیرگذاری بر میزان تقاضای بنزین در ایران هستند و قیمت بنزین تأثیر چندانی بر مقدار تقاضای بنزین نداشته است که این مطلب ناشی از دستوری بودن قیمت بنزین و نیز عدم تعیین قیمت توسط بازار در ایران می­باشد. نتایج برآورد مدل با در نظر گرفتن تولید ناخالص داخلی بدون نفت نیز نشان می­دهد که تفاوت چندانی میان نتایج وجود ندارد.

اپل واچ نسل 8
​.

زلنسکی در خط مقدم چون در مدل­های لگاریتمی، ضرایب بیانگر کشش هستند، ضریب برآوردی 6/0- بنزین نشان می­دهد که بنزین کالایی کم کشش است؛ به­گونه­ای که اگر قیمت بنزین یک درصد افزایش یابد، مصرف آن تنها 6/0 درصد کاهش می­یابد.افزایش تولید ناخالص داخلی را می­توان جانشینی برای افزایش درآمد متوسط محسوب نمود. نتیجه­ی مدل تصحیح خطا نشان داده است که انحراف از یک تعادل بلندمدت به سرعت اصلاح می­شود و تحلیل رفاه بیانگر آن است که جابه­جایی طرح مالیات از مالیات درآمد به مالیات بنزین دارای صرفه­ خواهد بود.

نیز با توجه به استفاده از مدل پنل دیتا و کوتاه­مدت بودن دوره­ زمانی در این پژوهش، از مقدار قابل قبولی برخوردار است. زراء نژاد و قپانچی (1386) با استفاده از سری­های زمانی دوره­ (82- 1346) و روش همجمعی یوهانسن- جوسیلیوس تابع تقاضای بلندمدت بنزین و پس از آن با استفاده از الگوی تصحیح خطا () رابطه­ کوتاه مدت و ضریب تعدیل را برآورد نموده و پس از آزمون­های مختلف، نتایج را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده­اند.

نتایج حاصل از برآورد مدل تقاضـای بنزین نشان می­دهد که یک رابطه­ منفی ضعیف میان قیمت حقیقی بنزین و تقاضای کل بنزین وجود دارد، بهگونه­ای که یک واحد افزایش در قیمت حقیقی بنزین منجر به کاهش 5/18واحد در تقاضـای بنزین می­شود. از نظر تئوری انتظار می­رود میان تقاضای بنزین و قیمت حقیقی آن رابطه­ منفی برقرار باشد، نگاهی به روند تقاضای بنزین طی سال­های ارزیابی شده نشان می­دهد که با وجود سیاست­ها و تدابیر بهکار گرفته شده برای کاهش تقاضای بنزین (بهویژه سیاست­های قیمتی)، هم­چنان با روند صعودی و با ثبات تقاضا روبرو هستیم (ختایی، 1384، ص7).​​ .

ایرپاد پرو یا
بررسی آمارهای خودروهای سواری شماره­گذاری شده در استان­های کشور بدون احتساب خودروهای از رده خارج شده در سال­های اخیر در این دوره نیز نشان می­دهد که استان تهران با ثبت حدود 4/3 میلیون خودروی سواری در صدر استان­های کشـور و پس از اسـتان­های اصفهان، خراسان، فارس و خوزسـتان به ترتیب در رده­های بعدی قرار دارند. اما به دلیل تقاضای رو به گسترش در سال­های اخیر، دولت مجبور به واردات گردیده است. با توجه به این که مقدار آماره­محاسبه شده از مقدار جدولی آن بیشتراست، معنی­داری کل رگرسیون در سطح معنادار بودن 05/0 پذیرفته میشود.

با توجه به این که بیشتر خودروهای سواری در ایران بنزینسوز هستند و اطلاعات کافی برای تفکیک خودروهای بنزین­سوز از دیزل­سوز در دسترس نیست، بنابراین در این تحقیق کلیه­ خودروهای سواری بنزین­سوز در نظر گرفته شده است. با توجه به این که در برخی از کشورها قیمت سوخت، کنترل شده و اثرات آن واقعی نیست و از طرفی میزان مصرف سوخت به تعداد وسایل نقلیه بستگی دارد، به کار بردن این مدل، تعدیل­ها را طولانی­تر از دوره مورد استفاده در تخمین نشان داده و در صورت استفاده از سری­های زمانی، همه تعدیل­ها در نظر گرفته نمی­شوند.

ضریب برآورد شده برای تولید ناخالص داخلی با لحاظ نمودن درآمدهای نفتی، نشان می­دهد که در صورت افزایش یک درصد تولید ناخالص داخلی، مصرف بنزین 1/0 درصد افزایش خواهد یافت. بهمنظور بررسی تفاوت در نظر نگرفتن درآمدهای نفتی در برآورد مدل، از تولید ناخالص داخلی بدون نفت به قیمت ثابت سال 1381 نیز برای برآورد تابع تقاضا استفاده شده است.تعداد وسایط نقلیه­ بنزین­سوز بر میزان تقاضای این فرآورده در بخش حمل­ونقل اثرگذار خواهد بود.

بنابراین شاخص قیمت گازوئیل، جمعیت، شاخص قیمت بنزین، تعداد خودروهای بنزین­سوز و در نهایت تولید ناخالص داخلی بهترتیب بر میزان مصرف بنزین کشور مؤثرند. سهم بنزین، نفت گاز و سوخت­های جایگزین در کل مصرف انرژی بخش حمل­ونقل بهترتیب 58%، 38% و 4% بوده است. از سویی بیشترین رشد مصرف در استان بوشهر (04/10 درصد) مشاهده شده است. افزایش تولید و تقاضای خودرو بهویژه از اواخر دهه هفتاد، بالا بودن متوسط عمر خودروها و در نتیجه پائین بودن کارایی آن­ها و همچنین بالا بودن متوسط مصرف سوخت خودروهای داخلی به دلیل پائین بودن فناوری بهکار رفته در تولید آن­ها، از دلایل عمـده­ی این افزایش در بخـش حمـل­و­نقل است.

واردات خودرو دست دوم در این راستا و با در نظر گرفتن نتایج مدل پیشنهاد می­گردد که دولت با اتخاذ سیاست­هایی بهویژه گسترش امکانات حمل­ونقل عمومی، نسبت به کاهش تمایل مصرف­کنندگان به استفاده از اتومبیل شخصی اهتمام ورزد و همچنین امکانات عرضـه­ گاز مایع و اسـتفاده­ مصـرف­کنندگان از گاز مایع و سایر سوخت­های جایگزین را با هـدف کاهش مصـرف بنزین در کشـور افزایش دهد. در این مقاله از روش داده­های ترکیبی جهت تخمین مدل استفاده خواهد شد. بهمنظور تعیین مدل اثرات ثابت یا اثرات تصادفی از آزمون هاسمن استفاده می­شود.

آخرین بروزرسانی در: